DÜNYA EŞİTSİZLİK RAPORU
Dünya Eşitsizlik Raporu yayımlandı: 60 bin kişi en yoksul
kesimin servetinin üç katına sahip!
Dünya Eşitsizlik Raporu 2026, küresel eşitsizliğin tarihi
boyutlara ulaştığını ve en zengin yüzde 0.001’lik azınlığın insanlığın en yoksul
yarısının toplam servetinin üç katını elinde tuttuğunu ortaya koydu. Uzmanlar
ve Nobel ödüllü ekonomistler, bu durumun küresel ekonominin dayanıklılığı,
demokrasilerin istikrarı ve iklim krizinin yönetimi için acil bir müdahale
gerektirdiğini belirterek uluslararası bir izleme paneli kurulması çağrısı
yaptı.
Yaklaşık 60 bin kişiden yani dünya nüfusunun sadece yüzde
0.001’inden oluşan küçük bir azınlık, insanlığın en yoksul yarısının toplam
servetinin üç katını elinde tutuyor. Yeni yayımlanan bir çalışmaya göre,
küresel eşitsizlik öylesine aşırı boyutlara ulaştı ki, acil küresel müdahale
artık kaçınılmaz hale geldi.
DÜNYA EŞİTSİZLİK RAPORU 2026 NE ANLATIYOR?
200 araştırmacının verileriyle hazırlanan "Dünya
Eşitsizlik Raporu 2026", en üstteki yüzde 10'luk gelir grubunun, diğer
yüzde 90'ın toplamından daha fazla kazandığını ortaya koyuyor. Buna karşın, en
yoksul yarı, toplam küresel gelirin yüzde 10'undan daha azını alıyor. Rapora
göre, dünyanın en zengin yüzde 10'u servetin yüzde 75'ine sahipken, en yoksul
yarı yalnızca yüzde 2’ye hükmediyor.
MİLYARLARCA İNSAN TEMEL EKONOMİK İSTİKRARDAN YOKSUN
Paris Ekonomi Okulu’ndan Ricardo Gómez-Carrera
liderliğindeki araştırmacılar, "Sonuç, ufacık bir azınlığın eşi görülmemiş
finansal güce sahip olduğu, milyarlarca insanın ise temel ekonomik istikrardan
bile dışlandığı bir dünyadır" ifadelerini kullandı. Rapora göre, en zengin
yüzde 0.001’lik kesimin servet payı 1995’te yüzde 4 iken, bugün yüzde 6’nın
üzerine çıktı.
EŞİTSİZLİK VE ACİL ÇAĞRI
Fransız ekonomist Thomas Piketty’nin de aralarında bulunduğu
araştırmacılar, eşitsizliğin uzun süredir küresel ekonominin belirleyici bir
özelliği olduğunu, ancak 2025 itibarıyla artık "acil dikkat gerektiren
seviyelere ulaştığını" vurguladı. Eşitsizliği azaltmanın sadece adaletle
ilgili değil, aynı zamanda ekonomilerin dayanıklılığı, demokrasilerin istikrarı
ve gezegenin sürdürülebilirliği için de elzem olduğu belirtildi.
NOBEL ÖDÜLLÜ EKONOMİSTTEN ÇAĞRI
Raporda, Nobel ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz, BM'nin
iklim değişikliği için oluşturduğu IPCC’ye benzer bir şekilde, "dünya
çapında eşitsizliği takip edecek ve nesnel, kanıta dayalı tavsiyeler
sunacak" uluslararası bir panel kurulması çağrısı yaptı.
FIRSAT EŞİTSİZLİĞİ VE KÜRESEL ETKİLER
Rapor, ekonomik eşitsizliğin ötesinde fırsat eşitsizliğinin
sonuç eşitsizliğini artırdığını ortaya koyuyor. Avrupa ve Kuzey Amerika’daki
çocuk başına eğitim harcaması, Sahra Altı Afrika’dakinin 40 katından fazla.
Ayrıca, az sayıdaki milyarderlerden alınacak yüzde 3’lük küresel
vergi, düşük ve orta gelirli ülkelerin eğitim bütçelerine yılda 750
milyar dolar katkı sağlayabilir.
CİNSİYET UÇURUMU VE İKLİM KRİZİ
Rapora göre, "cinsiyetler arası ücret farkı tüm
bölgelerde sürüyor." Ücretsiz çalışma dahil edildiğinde, kadınlar
erkeklerin kazancının yalnızca yüzde 32’sini elde ediyor. Ayrıca,
sermaye sahipliğinin karbon emisyonlarındaki eşitsizlikte kritik rol oynadığı
vurgulanıyor:
“Zengin bireyler, iklim krizini tüketim ve hayat
tarzlarından çok, yatırımlarıyla körüklüyor.”
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder